Ìrora orokun jẹ aami aisan ti o tan kaakiri ti o ṣe afihan wahala ninu ara - iṣẹlẹ ti arun apapọ tabi nirọrun iwuwo pọ si lori awọn ẹsẹ.
O nira lati wa eniyan ti ko ni iriri irora ninu awọn ẽkun ni akoko kan ti igbesi aye. Ibanujẹ, tite tabi irora ti iyatọ iyatọ ninu awọn isẹpo orokun waye ni awọn agbalagba ati awọn ọmọde nitori ọpọlọpọ awọn idi. Awọn agbalagba eniyan n gba, ti o ga julọ ti o ṣeeṣe lati ṣe idagbasoke awọn aisan orisirisi, ami akọkọ ti eyi ti o jẹ irora ni awọn ẽkun. Eyi waye nitori awọn abuda ti o ni ibatan ti ọjọ-ori ti ara: idinku ninu awọn ilana iṣelọpọ, yiya ati yiya ti awọn ohun elo kerekere ti awọn isẹpo, ati afikun awọn iṣoro miiran pẹlu eto iṣan-ara, awọn ohun elo ẹjẹ, ati awọn ara.
Nitori eto anatomical ti o nipọn, awọn ẹya pupọ ati awọn ẹru pataki ti o ni iriri, ati nigbagbogbo awọn ẹru apọju, awọn isẹpo orokun jẹ ipalara pupọ. Bibajẹ si eyikeyi ẹya ti eto naa, fun apẹẹrẹ, bursa synovial, yori si ailagbara iṣẹ mọto ti orokun ati, ni ibamu, irora. Awọn ligaments ati awọn menisci ni a kà ni ipalara julọ; wọn farapa ni 80-85% awọn iṣẹlẹ.
Anatomical be ti orokun
Orokun naa ni isunmọ orokun, ipari ipari ti femur pẹlu awọn condyles meji ati awọn subcondyles, tibia, awọn iṣan, awọn ara, awọn ohun elo ẹjẹ, awọn ligaments, patella (patella), awọn capsules apapọ ati menisci.
Apapọ orokun jẹ ọkan ninu awọn isẹpo nla ti ara. Femur sunmọ ọ lati oke. Awọn oju-ọrun ti ita ti ita (ita) ati awọn condyles ti aarin (inu) sọ pẹlu patella ati tibia. Menisci, eyi ti o jẹ kerekere ti ara asopọ, ṣiṣẹ bi awọn ifasilẹ mọnamọna ti apapọ. Ṣeun si wọn, o wa pinpin onipin ti iwuwo eniyan lori tibial plateau ati ki o mu iduroṣinṣin ti apapọ pọ. Awọn gracilis, biceps, semimembranosus ati awọn iṣan miiran muuṣiṣẹpọ awọn ẹya capsular-ligamentous, pese iṣẹ-ṣiṣe mọto ti isẹpo orokun.
Awọn eroja ti orokun ti wa ni asopọ si ara wọn nipasẹ ọpọlọpọ awọn ligaments. Awọn ligament cruciate meji wa ninu apapọ - ẹhin ati iwaju. Awọn axillae ti femur ti wa ni asopọ si fibula ati tibia nipasẹ awọn ligaments legbekegbe. Oblique popliteal ligament wa ni ẹhin bursa ti isẹpo orokun. Lati nọmba awọn cavities articular, akọkọ jẹ iyasọtọ - capsule synovial, eyiti ko ṣe ibaraẹnisọrọ pẹlu apapọ. Ipese ẹjẹ si awọn eroja ti orokun ni a ṣe nipasẹ nẹtiwọọki ti awọn ohun elo ẹjẹ, ati innervation jẹ nipasẹ awọn okun nafu ara.
Awọn okunfa ti irora orokun
Ọpọlọpọ awọn okunfa ti irora ni awọn isẹpo orokun, eyiti o le pin si awọn ẹgbẹ pupọ.
Awọn egbo ikọlu ti awọn eroja orokun:
- Ọgbẹ orunkun. Bi abajade ti iṣọn-ẹjẹ iṣọn-ẹjẹ, iṣọn-ẹjẹ ti agbegbe waye ni awọn awọ asọ ti apapọ. Pupa, wiwu, ibajẹ si awọn opin nafu nfa irora ati iṣoro gbigbe.
- Pari tabi apa kan rupture ligamenti. Ni ọpọlọpọ igba, irufin apa kan ti iduroṣinṣin ti ligamenti ti inu ni a ṣe ayẹwo, ti o waye lati aibikita pupọ ti tibia.
Awọn ligamenti ita nfa diẹ nigbagbogbo ju iṣan inu lọ. Eyi waye nitori iyapa inu ti o lagbara ti shin, nigbati o ba yi ẹsẹ pada, fun apẹẹrẹ. Rupture ti awọn ligament cruciate jẹ eyiti o tẹle pẹlu hemarthrosis.
Pipade pipe ti awọn ligamenti mejeeji nigbagbogbo ni idapo pẹlu ibajẹ si kapusulu apapọ ati rupture ti meniscus inu. Iru ipalara bẹẹ nyorisi iṣipopada ti o pọju ti isẹpo orokun, ti o tẹle pẹlu irora nla, kikankikan eyiti o da lori iwọn ti yiya.
- Hemarthrosis ti isẹpo orokun - ẹjẹ sinu iho apapọ. O le jẹ ipalara tabi ti kii ṣe ipalara. Hemarthrosis ti o ni ipalara jẹ akiyesi pẹlu awọn omije meniscal, pipe tabi ti ko pe awọn ruptures ligamenti, awọn fifọ inu-ara, ati awọn ọgbẹ ti agbegbe orokun. Aṣayan ti ko ni ipalara jẹ ọkan ninu awọn aami aiṣan ti awọn arun ti o ni ijuwe nipasẹ ailera ti o pọ si ti awọn ogiri ti awọn ohun elo ẹjẹ tabi irufin eto iṣọn ẹjẹ. Iwọnyi pẹlu hemophilia, scurvy, ati awọn ọna ti o lewu ti diathesis ẹjẹ ẹjẹ. Ẹjẹ ti a kojọpọ ninu iho apapọ ṣe compress awọn tisọ, dabaru sisan ẹjẹ ninu wọn. Pigmenti pataki kan - hemosiderin - ni odi ni ipa lori awọn ligaments, kerekere hyaline, ati bursa synovial, ti o yori si isonu ti rirọ wọn. Abajade ti ibaje si bursa articular jẹ wiwu ti villi rẹ ati iṣelọpọ ti ito apapọ. Abajade ti iṣọn-ẹjẹ ti o tun jẹ ibajẹ ati iparun ti apapọ.
- Meniscoopathy orokun – o ṣẹ ti awọn iyege ti awọn menisci ti awọn orokun isẹpo. Ni fọọmu ti ita, meniscus ita ti bajẹ, ni fọọmu aarin, ti inu ti bajẹ. Eyi jẹ ọkan ninu awọn wọpọ julọ, ṣugbọn o ṣoro lati ṣe iwadii awọn ipalara ti isẹpo orokun. Kii ṣe awọn elere idaraya nikan ti o ṣiṣẹ ni ikẹkọ lile, ṣugbọn awọn eniyan lasan tun wa ninu eewu arun na. Yiya meniscus le waye lati iṣipopada dani lojiji nigba titan ara, yiyi ẹsẹ kan, tabi fifun to lagbara si orokun.
- Patella luxation – pathological nipo ti awọn patella. A ṣe ayẹwo ibalokanjẹ ni ko ju 0.7% ti awọn iṣẹlẹ ti nọmba lapapọ ti dislocations. Ni ọpọlọpọ igba ni yiyọ kuro ni ita, kere si nigbagbogbo - inu, ṣọwọn pupọ - inaro tabi torsion. Ni ọran ti ilọkuro ti ko pari, patella ti wa ni oke ti ita (ita) condyle, ti o ba wa ni pipe pipe, o wa ni ita ita ita ita.
- Pipade tabi ṣiṣi awọn fifọ ti isẹpo orokun, apa oke ti awọn egungun ẹsẹ tabi apa isalẹ ti abo. Iru awọn ipalara bẹ nigbagbogbo ni idapo pẹlu ibajẹ si awọn ohun elo rirọ ti orokun, nfa awọn iṣọn-ẹjẹ nla, iṣipopada pupọ ni agbegbe orokun, ati ibajẹ rẹ.
Awọn arun iredodo ati degenerative-dystrophic ti awọn eroja articular ti orokun:
- Arthritis – iredodo ọgbẹ ti awọn orokun isẹpo. Ilana ti o jọra fun idagbasoke ti pathology ni a ṣe akiyesi ni osteoarthritis, spondylitis ankylosing, arthritis rheumatoid, ati gout (pẹlu ifisilẹ ti urate ninu awọn isẹpo).
- Osteoarthrosis (gonarthrosis) pẹlu ibaje si isẹpo orokun ti iseda ti kii ṣe iredodo, ti o kan gbogbo awọn ẹya rẹ ati ti o yori si awọn ayipada degenerative to ṣe pataki.
- Bursitis pẹlu igbona ti bursae synovial nyorisi irora lakoko awọn iṣipopada ifaagun ni orokun.
- Periarthritis ti awọn tendoni orokun - igbona ti capsule pes anserine, awọn tendoni orokun, bakanna bi awọn iṣan ati awọn iṣan ti o yika isẹpo. Ni idi eyi, irora naa waye lakoko ti o sọkalẹ si isalẹ awọn pẹtẹẹsì, paapaa pẹlu ẹru ti o wuwo, o si wa ni idojukọ lori inu inu ti orokun.
- Patellar Chondropathy - awọn iyipada degenerative-necrotic ninu kerekere ti articular (ẹhin) dada ti patella. Iwọn iparun le yatọ: lati awọn agbegbe ti rirọ diẹ si awọn dojuijako ati abrasion pipe.
- Chondromatosis - Arun onibaje to ṣe pataki ti o ṣẹlẹ nipasẹ ilana dysplastic kan pẹlu ibajẹ erekusu ti awọn apakan ti awo ilu ti ara ilu articular sinu kerekere - chondromas. Ossification ti awọn ara cartilaginous kọọkan ko yọkuro.
- Baker ká cyst – awọn Ibiyi ti a ipon rirọ yika tumo-bi Ibiyi ni popliteal fossa, be ni apa idakeji ti awọn patella. Awọn cyst jẹ kedere han nigbati awọn orokun ti wa ni tesiwaju. O fa idamu ati irora ni agbegbe popliteal. Nigbati o ba tobi ni iwọn, o rọ awọn ohun elo ẹjẹ ati awọn ara, ti o yori si idalọwọduro ti innervation ati sisan ẹjẹ.
- Arun Hoff - Arun ti o tẹle pẹlu ibajẹ ati ibajẹ siwaju sii ti ara adipose ti o wa ni ayika isẹpo orokun. Pinching, wiwu ati ibajẹ miiran si awọn sẹẹli sanra - adipocytes - pari pẹlu rirọpo wọn nipasẹ àsopọ fibrous ipon. Bi abajade, iṣẹ ifipamọ ti “imutimu ọra” ti wa ni idalọwọduro, ati pe ara adipose tikararẹ ko le ṣe bi ohun ti n fa mọnamọna.
- Osgood-Schlatter arun - Ẹkọ aisan ara ti a ṣe afihan nipasẹ negirosisi ti apakan tuberous ti tibia. Ti ṣe ayẹwo ni awọn ọdọ lati 10 si 18 ọdun ti o ṣe ere idaraya. Odidi irora han ni isalẹ patella, eyiti, ti o ba jẹ pe ko ni itọju, o yori si iṣipopada opin ti ẹsẹ tabi aibikita pipe, bakanna bi isonu iṣan.
Awọn arun ninu eyiti itanna ti irora ni agbegbe orokun ṣee ṣe:
- Coxarthrosis ti isẹpo ibadi - ibaje onibaje si isẹpo ibadi, ti o tẹle pẹlu degeneration ilọsiwaju ati awọn ayipada dystrophic ninu rẹ. Nigbagbogbo irora naa fa si isalẹ itan ita si orokun tabi isalẹ.
- Neuropathy nafu ara Sciatic - ibaje ti ko ni iredodo si nafu ara bi abajade ti funmorawon tabi spasm ti awọn ohun elo ẹjẹ. Nafu ara yii n rin si awọn ẹsẹ, bẹrẹ ni agbegbe lumbar ati ki o kọja nipasẹ egungun iru ati pelvis. Idilọwọ ni eyikeyi aaye kan pẹlu gigun rẹ yori si ailagbara ailagbara tabi irora lilu.
- Fibromyalgia – afikun-articular ti kii-iredodo ibajẹ asọ ti ara pẹlu apapo awọn aami aisan ni irisi arthralgia, ailera iṣan, ibanujẹ, ati bẹbẹ lọ.
Diẹ ninu awọn arun eto eto ti o yori si irora orokun:
- Osteoporosis - arun ti o ni ilọsiwaju ti o ni ilọsiwaju ti iṣan ti iṣan ti o yi iyipada ti nkan ti o wa ni erupe ile ati iwuwo ti egungun egungun. "Leaching" ti kalisiomu lati awọn egungun nyorisi si fragility wọn. Ilana naa wa pẹlu irora tabi irora irora ninu awọn ẹsẹ.
- Iko ti awọn egungun. Ikọ-ara ti agbegbe egungun nyorisi irora ti o lagbara nigbagbogbo.
- Osteomyelitis – arun iredodo-arun ti o ni ipa lori gbogbo awọn eroja igbekalẹ ti awọn egungun. Abajade ti awọn mejeeji ni pato, fun apẹẹrẹ, tuberculous, ati ti kii ṣe pato, diẹ sii nigbagbogbo coccal, osteomyelitis jẹ hyperemia awọ ara, wiwu, irora nla ti agbegbe ni awọn egungun ati awọn iṣan, ati iwọn otutu febrile.
- Diẹ ninu awọn arun aarun. Pẹlu iṣọn-aisan Reiter, ni afikun si okiki apa urogenital ati awọ ara mucous ti oju, awọn isẹpo ni o kan. Ọkan ninu awọn ifihan ti arun Lyme jẹ arthralgia.
Orisi ti orokun irora
Ti o da lori etiology, iseda ati kikankikan ti irora le yatọ.
- Irora. Fun arthritis, osteoarthritis.
- Sharp, lagbara. Fun awọn fifọ ti awọn eroja orokun, rupture ligamenti, bursitis nla, ọgbẹ orokun, imudara ti meniscopathy, ibajẹ osteoarthritis.
- Pulsating. Pẹlu arthrosis to ti ni ilọsiwaju, ipalara meniscus.
- Liluho. Pẹlu osteomyelitis.
- Odi. Fun bursitis, osteochondritis onibaje.
- Sisun. Pẹlu titẹkuro ti nafu ara sciatic, ilana iko ninu egungun.
- Ibon. Nigbati ẹhin nafu kan ba pinched.
- Irora nigba ti nrin. Fun Baker's cyst, bursitis, arthritis, gonarthrosis, periarthritis.
- Irora ni isinmi. Fun gout, arthritis.
Ayẹwo awọn pathologies nfa irora orokun
Ayẹwo ti ara:
- gbigba ti itan iṣoogun ati awọn ẹdun;
- ayewo wiwo pẹlu palpation ti orokun.
Iwadi yàrá:
- biokemika ati awọn idanwo ẹjẹ ile-iwosan;
- idanwo ẹjẹ serological;
- idanwo ẹjẹ ajẹsara;
- awọn idanwo rheumatological;
- bacteriological onínọmbà ti synovial ito.
Awọn ọna ohun elo apanirun:
- arthroscopy;
- puncture ti apapọ kapusulu;
- puncture egungun biopsy.
Awọn iwadii ohun elo ti kii ṣe afomo:
- redio ti isẹpo orokun;
- densitometry;
- idanwo olutirasandi ti apapọ;
- MRI tabi CT.
Itoju fun irora orokun
Ti irora ninu ọkan tabi awọn ẽkun mejeeji jẹ ti iseda ti ko ni ipalara, lẹhinna o yẹ ki o kọkọ kan si oniwosan kan ti, da lori awọn ẹdun alaisan ati awọn abajade ti idanwo idi, yoo tọka si alamọja kan - orthopedist, rheumatologist, phlebologist tabi neurologist. Fun eyikeyi ipalara orokun, o gbọdọ kan si oniṣẹ abẹ tabi orthopedic traumatologist.
Itọju yatọ ni ọran kọọkan ati da lori idi ti irora, iyẹn, lori iru ipalara tabi arun. Arun kọọkan ni ilana itọju tirẹ. Ṣugbọn ni akọkọ, alaisan gbọdọ tẹle ọpọlọpọ awọn ofin gbogbogbo: +
- significantly din iye ti nrin ati duro nigba ọjọ;
- awọn elere idaraya yẹ ki o duro fun igba diẹ (titi ti imularada) da ikẹkọ duro, ati pe awọn eniyan lasan yẹ ki o dẹkun ṣiṣe tabi n fo;
- ti irora ba pọ si, da gbigbe duro patapata ki o lo bandage imuduro ti a ṣe ti bandage rirọ si orokun;
- wọ àmúró tabi bandage lati ṣe aibikita isẹpo orokun;
- ni ọran ti ipalara, lo tutu si aaye ti ipalara.
Rheumatoid, arthritis psoriatic, ati awọn arun autoimmune eto eto nilo itọju eka to ṣe pataki ti a ṣe ni ọpọlọpọ awọn oṣu. Itọju ailera ni ipilẹ awọn ajẹsara, awọn oogun egboogi-iredodo ti kii-sitẹriọdu ati awọn oogun homonu, awọn igbaradi goolu, ati bẹbẹ lọ.
Awọn oogun irora ati awọn oogun egboogi-iredodo ni a lo lati tọju bursitis. Ti a ba rii ikolu kan, lẹhinna ipa-ọna ti awọn oogun apakokoro. puncture itọju ti bursa ni a ṣe lati yọkuro omi pupọ lati inu iho synovial ati/tabi ṣakoso ọkan ninu awọn corticosteroids. Iredodo onibaje ti bursa le jẹ imukuro nipasẹ iṣẹ abẹ - ifasilẹ iṣẹ abẹ ti synovial bursa.
Fun idibajẹ osteoarthritis, awọn abẹrẹ intra-articular ti glucocorticosteroids, lilo igba pipẹ ti awọn NSAIDs ati awọn chondroprotectors jẹ doko. Lati yọkuro irora, awọn compresses pẹlu dimexide tabi bischofite, awọn ikunra ati awọn gels pẹlu ipa egboogi-iredodo ni a fun ni aṣẹ ni agbegbe. Ifọwọra, physiotherapy, awọn adaṣe itọju ailera ṣe iranlọwọ. Awọn ọgbẹ ti o buruju ti isẹpo orokun nilo ilowosi abẹ-apapọ.
Itoju ti osteoporosis ni ipa ọna ti mu bisphosphonates, calcitonins, awọn afikun kalisiomu, Vitamin D, ati bẹbẹ lọ.
Itoju fun meniscus ti o ya le jẹ Konsafetifu tabi iṣẹ abẹ. Itọju ailera Konsafetifu ni lilo awọn analgesics, NSAIDs, hyaluronic acid, ati awọn chondroprotectors. Ṣugbọn akọkọ, apapọ ti wa ni tunpo.
Awọn oriṣi iṣẹ abẹ:
- meniscectomy;
- meniscectomy apa kan (ti ko pari);
- meniscus asopo;
- arthroscopy;
- arthroscopic suturing ti a meniscus yiya.
Fun eyikeyi ipalara ikun lẹhin itọju, akoko atunṣe jẹ pataki pupọ, eyi ti o yẹ ki o waye labẹ abojuto ti olutọju atunṣe tabi orthopedist. Dokita yoo ṣẹda eto ti o dara julọ fun mimu-pada sipo iṣẹ apapọ. Awọn ọna akọkọ ti isọdọtun lẹhin iṣẹ abẹ jẹ ifọwọra ati awọn adaṣe itọju ailera. Awọn adaṣe lori awọn simulators pataki tun jẹ doko, ni ilọsiwaju ni idagbasoke isẹpo orokun.